ماده 1- به استناد قانون تاسيس شركت سهامي خاص پايانه‌هاي عمومي وسائل نقليه باربري مصوب 28/10/1367 مجلس شوراي اسلامي سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور كه از اين پس اختصاراً "سازمان" ناميده ميشود، تشكيل و طبق مقررات اين اساسنامه و ساير قوانين و مقررات مربوطه اداره خواهد شد.
*ماده 2- سازمان وابسته به وزارت راه و ترابري و داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي مي‌باشد و طبق اصول بازرگاني و قوانين و مقررات مربوطه اداره خواهد شد.
ماده 3- مدت سازمان نامحدود است.
** ماده 4- مركز سازمان تهران است و سازمان مي‌تواند با تصويب مجمع عمومي براي انجام موضوع فعاليت خود در استان‌هائي كه تاسيس و بهره‌برداري از پايانه به تائيد وزارت راه و ترابري رسيده باشد نسبت به ايجاد دفتر و يا نمايندگي اقدام نمايد.
ماده 5- سرمايه سازمان مبلغ يك ميليون ريال منقسم به يكصد سهم ده هزار ريالي با نام و غير قابل انتقال است كه كلا متعلق به دولت جمهوري اسلامي ايران بوده تماما از محل اموال وزارت راه و ترابري موضوع وجوه حاصل از درآمدهاي پايانه‌هاي موجود تامين خواهد شد.
تبصره 1- كليه تاسيسات و اموال غيرمنقول ايجاد شده از محل طرح‌هاي عمراني مربوط به پايانه‌هاي مستحدثه در بندرعباس و بنادر امام خميني، بوشهر و چاه‌بهار (ظرف مدت حداكثر 6 ماه) توسط كارشناسان منتخب مجمع عمومي سازمان به قيمت روز ارزيابي و در صورتيكه اين قيمت كمتر از مجموع پرداختي دولت بابت طرح‌هاي عمراني مذكور نباشد (پس از تائيد مجمع عمومي سازمان) سرمايه سازمان معادل قيمت ارزيابي افزايش خواهد يافت.
تبصره 2- نحوه واگذاري سهام پايانه هر محل تا 49% به بخش غيردولتي به موجب آئين‌نامه‌اي خواهد بود كه به پيشنهاد مجمع عمومي به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد (با توجه به مفاد ماده 4 اين اساسنامه)

*ماده 6- موضوع سازمان:
الف- تعيين و تدوين سياست‌ها و خط‌مشي‌هاي اجرائي و ضوابط و معيارهاي فني اقتصادي، ايمني و خدمات حمل و نقل جادهاي و صدور مجوزهاي مربوطه از جمله مجوز فعاليت شركت‌ها و موسسات حمل و نقل جادهاي داخلي و بين‌المللي، مجوز ايجاد هر گونه تاسيسات و مجتمع‌هاي خدماتي رفاهي بين‌راهي، مجوز بهره‌برداري‌هاي ويژه از شبكه راه‌هاي كشور (پروانه تردد) توسط وسايل‌نقليه خارجي و مجوز عبور بارهاي ترافيكي و محموله‌هاي خطرناك در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه.
ب- احداث، بهره‌برداري، توسعه و نگهداري پايان‌ههاي عمومي وسايل‌نقليه باربري در كليه نقاط كشور و همچنين ايجاد تيرپارك‌ها و مجتمع‌هاي رفاهي بين‌راهي در نقاط مختلف كشور كه بخش غيردولتي راغب به ايجاد آن نمي‌باشند و بهره‌برداري از اين قبيل تاسيسات و ارائه خدمات به رانندگان وسائل‌نقليه باربري و نيز احداث و توسعه و بهره‌برداري و نگهداري مراكز توزين و كنترل و هدايت حمل و نقل جادهاي و ساير تاسيسات مورد نياز.
ماده 7- قبل از شروع هر سال مالي طرح‌هاي مربوط به ساخت و احداث پايانه‌ها و تاسيسات مورد نياز و همچنين هزينه‌هاي متعلقه آن در برنامه عمليات و بودجه سالانه سازمان منظورخواهد شد كه پس از تصويب آن به‌مرحله اجراء در خواهد آمد.

ماده 8- سازمان داراي اركان زير است:

• مجمعه عمومي
• هيات عامل
• مدير عامل
• بازرس (حسابرس)

• وزير راه و ترابري
• وزير امور اقتصادي و دارائي
• معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان برنامه و بودجه

• رسيدگي و اتخاذ تصميم در مورد گزارش‌هاي هيات عامل و تعيين و تصويب خط‌مشي كلي و برنامه عمليات و بودجه سالانه سازمان.
• رسيدگي و اتخاذ تصميم نسبت به گزارش سالانه، ترازنامه و حساب سود و زيان سازمان با توجه به گزارش هيات عامل و بازرس (حسابرس) سازمان.
• تصويب تشكيلات سازمان پس از تائيد سازمان امور اداري كشور.
• تصويب آئين‌نامه‌هاي مالي و معاملاتي پس از تائيد وزارت امور اقتصادي ودارائي.
• انتخاب و عزل اعضاء هيات عامل و مدير عامل به پيشنهاد رياست مجمع.
• تعيين حقوق و مزايا و پاداش اعضاء هيات عامل و مدير عامل و حق‌الزحمه بازرس (حسابرس) سازمان.
• رسيدگي و اتخاذ تصميم در مورد سرمايه‌گذاري، مشاركت، اخذ وام و تحصيل اعتبار.
• اتخاذ تصميم در خصوص نحوه تقسيم سود ويژه و مطالبات لاوصول سازمان.
• اتخاذ تصميم در مورد ارجاع دعاوي به داوري و همچنين اتخاذ تصميم در مورد مصالحه در دعاوي مطروحه با رعايت قوانين و مقررات مربوطه.
• اتخاذ تصميم در مورد ساير اموري كه طبق قانون تاسيس سازمان و مقررات اين اساسنامه و قانون تجارت وساير ضوابط قانوني به‌عهده مجمع عمومي مي‌باشد.

• اجراء مصوبات و تصميمات مجمع عمومي.
• تهيه بودجه و برنامه سالانه سازمان و تسليم آن به مجمع عمومي.
• تهيه طرح تشكيلات و آئين‌نامه‌هاي مالي و معاملاتي و ساير آئين‌نامه‌هاي مورد نياز سازمان و پيشنهاد آن به مجمع عمومي.
• نظارت و اجراء برنامه‌هاي جاري سازمان با توجه به تصميمات و سياست‌هاي متخذه از مجمع عمومي.
• افتتاح حساب در بانك‌ها و معرفي امضاهاي مجاز.
• تعيين حق مشاوره براي وكلاي دادگستري و مشاورين وافراد فني مورد نياز سازمان با رعايت مقررات مربوطه.
• اتخاذ تصميم راجع به امور مربوط به استخدام و عزل و نصب مستخدمين سازمان طبق مقررات مربوطه.
• اتخاذ تصميم پيرامون مطالبات مشكوك‌الوصول سازمان.
• ارائه پيشنهاد به مجمع عمومي در زمينه صلح و سازش و ارجاع دعاوي به داوري.
• ارائه طرح‌ها و پيشنهادهاي مطروحه از سوي مدير عامل و هر يك از اعضاء هيات عامل و بازرس (حسابرس) سازمان كه جهت حفظ حقوق و بهتر اداره شدن و تحقق اهداف سازمان ضروري تشخيص داده مي‌شود، به مجمع عمومي.
• اتخاذ تصميم نسبت به خريد و فروش اموال منقول و غيرمنقول سازمان و همچنين عقد قراردادهاي اجاره و استيجاره اموال و اماكن مورد نياز در حدود و چارچوب آئين‌نامه مالي و معاملاتي سازمان و ساير مقررات مربوطه و پيشنهاد لازم در خصوص فروش اموال غيرمنقول به مجمع عمومي.
• تدوين و اجراء برنامه‌هاي آموزشي ضمن خدمت در قالب اهداف و وظايف سازمان.

• اجراء مصوبات و تصميمات مجمع عمومي و هيات عامل و انجام كليه امور اداري و اجرائي سازمان در حدود بودجه مصوب و طبق مفاد اين اساسنامه و مقررات مربوط.
• رسيدگي و اتخاذ تصميم درباره امور اداري و استخدامي و آموزش كاركنان در حدود آئين‌نامه‌هاي داخلي سازمان و ساير مقررات مربوط.
• نظارت بر حسن اجراء مفاد اساسنامه و آئين‌‌ها و مقررات و بودجه سازمان.
• امضاء نامه‌ها، قراردادها، انجام معاملات و صدور اجازه پرداخت در حدود مصوبات هيات عامل و با رعايت بودجه مصوب.
• امضاء كليه چك‌ها، قراردادها و ساير اسناد تعهدآور توسط مدير عامل و يكي از اعضاء موظف هيات عامل (مشتركا) به‌عمل خواهد آمد.
• نمايندگي سازمان در كليه مراجع قانوني با حق توكيل به غير و ارائه پيشنهادات لازم در زمينه ارجاع دعاوي و به داوري و در موارد لزوم صلح و سازش (به هيات عامل) .
• پيشنهاد افزايش يا كاهش سرمايه سازمان به مجمع عمومي پس از بررسي و تائيد هيات عامل.
• پيشنهاد در مورد سرمايه‌گذاري و مشاركت با بخش‌هاي دولتي- خصوصي و يا عمومي به "هيات عامل".
• تنظيم گزارش‌هاي مالي و امور جاري و عمليات انجام شده و ارائه آن به هيات عامل جهت طرح در مجمع عمومي.

ماده 16- سال مالي سازمان از اول فروردين ماه هر سال شروع و در پايان اسفند ماه همان سال خاتمه مي‌يابد، به‌استثناء اولين سال كه از تاريخ تشكيل شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پايان مي‌يابد.
ماده 17- ترازنامه و حساب سود و زيان و صورت دارائي و بدهي سازمان حداقل (45) روز قبل از تشكيل جلسه مجمع عمومي سالانه بايد دراختيار بازرس (حسابرس) قرار گرفته باشد.
ماده 18- هيات عامل سازمان مكلف است هر سال 10% سود ويژه سازمان را به‌عنوان اندوخته قانوني منظور نمايد تا وقتي كه اندوخته مزبور معادل سرمايه ثبت شده سازمان بشود.
تبصره- افزايش سرمايه سازمان از محل اندوخته قانوني مجاز نمي‌باشد.
ماده 19- سازمان از نظر مقررات مالي و اداري تابع اين اساسنامه و آئين‌نامه‌هاي مربوط مي‌باشد و در كليه موضوعاتي كه در اين اساسنامه پيش‌بيني نگرديده است تابع مقررات قانون تجارت و قوانين و مقررات مربوط به شركت‌هاي دولتي خواهد بود.
ماده 20- اين اساسنامه مشتمل بر چهار فصل و بيست ماده و بيست و يك تبصره مي‌باشد و از تاريخ تصويب قابل اجرا خواهد بود.
توضيح : اصلاح اساسنامه سازمان بر اساس تبصره 3 ماده واحده قانون تاسيس و تبصره 1 ماده 2 مصوبه شماره 5890 / د ش مورخ 15/8/73 شورايعالي اداري بايستي به تصويب هيات دولت برسد ليكن بر اساس نامه شماره 207/26879/15452/6 مورخ 15/5/75 دبير هيات دولت موضوع اصلاحيه اساسنامه سازمان در هيات دولت مطرح و مقرر شد "چون نيازي به اصلاح اساسنامه توسط دولت نيست، پيشنهاد به شوراي‌عالي اداري ارجاع شود تا در صورت لزوم اساسنامه مورد بازنويسي قرار گيرد".